Asia - Do Zobaczenia w Podróży
W Barcelonie nie zawsze trzeba iść tam, gdzie prowadzą wszystkie przewodniki. Czasem największe odkrycia czekają trochę poza głównym turystycznym szlakiem. Dla nas takim miejscem było Sant Pau – dawny szpital zaprojektowany jak miasto-ogród i jeden z najpiękniejszych przykładów katalońskiej secesji.
Jedno z mniej oczywistych miejsc Barcelony
Nie jesteśmy fanami dużych miast i na ogół raczej ich unikamy. Hałas, tłumy i tempo życia szybko nas przytłaczają.
Podczas podróży na Costa Brava nie mogliśmy jednak powstrzymać się od wizyty w Barcelonie. Trochę z ciekawości, a trochę dlatego, że to jedno z tych miast, o których mówi się tak dużo, że wypada zobaczyć je choć raz.
Najbardziej interesowała nas oczywiście jej charakterystyczna architektura.
W dniu naszego zwiedzania część najbardziej znanych atrakcji była już wyprzedana. Barcelona jest dziś tak popularna, że wiele miejsc trzeba rezerwować z dużym wyprzedzeniem. Szukałam więc czegoś, co byłoby dla nas interesujące, a jednocześnie możliwe do odwiedzenia.
Tak trafiliśmy do Recinte Modernista de Sant Pau – zespołu zabudowań dawnego szpitala.
Dziś myślę, że mieliśmy sporo szczęścia.
Choć Sant Pau nie należy do najbardziej znanych miejsc w mieście, dla nas okazało się jednym z najciekawszych. Wielu turystów w ogóle tu nie trafia. A szkoda – bo już pierwsze chwile po wejściu na teren Sant Pau potrafią zaskoczyć.
Cisza w środku głośnego miasta
Wystarczy przejść przez bramę kompleksu, żeby nagle zostawić za sobą hałas Barcelony i znaleźć się w zupełnie innym świecie.
Zaledwie kilka ulic dalej są tłumy turystów i niemal niekończące się kolejki do najpopularniejszych miejsc w mieście, a tutaj robi się zaskakująco spokojnie. Dla nas to prawdziwa ulga.
Między budynkami prowadzą szerokie alejki, rosną drzewa i stoją ławki. Jest tu więcej przestrzeni, zieleni i światła, a ludzi niewielu. Dokładnie to, co lubimy. Już po kilku minutach spaceru zapomnieliśmy, że znajdujemy się w środku jednego z najczęściej odwiedzanych miast Europy.
Po chwili zaczęliśmy też zauważać coś jeszcze. Budynki wokół są bogato zdobione – z kopułami, mozaikami i rzeźbami. Trudno w nich zobaczyć typowe budynki szpitalne. Bardziej przypominają pałace albo miejskie rezydencje niż miejsce leczenia. A przecież przez wiele lat działał tu jeden z najważniejszych szpitali w Barcelonie.
Czym właściwie jest Sant Pau
Sant Pau powstało na początku XX wieku jako nowy miejski szpital. Całość zaprojektowano jako rozległy kompleks budynków rozmieszczonych wśród zieleni – coś w rodzaju małego miasta-ogrodu przeznaczonego do leczenia.
Było to rozwiązanie niezwykle nowoczesne jak na swoje czasy. Wierzono, że światło dzienne, świeże powietrze, roślinność i przestrzeń mogą pomagać pacjentom w powrocie do zdrowia.
Projekt przygotował Lluís Domènech i Montaner – jeden z najważniejszych architektów Barcelony tamtego okresu. Budowę rozpoczęto w 1902 roku, a cały kompleks ukończono w 1930 roku.
To jeden z najważniejszych przykładów katalońskiej secesji w Barcelonie, a zarazem jeden z najpiękniejszych kompleksów szpitalnych, jakie kiedykolwiek powstały w Europie. Nic dziwnego, że cały zespół znajduje się dziś na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Spacer po Sant Pau – architektura i przestrzeń
Podczas spaceru po Sant Pau szybko zaczęliśmy dostrzegać, jak bardzo przemyślana jest cała kompozycja tego miejsca. Budynki wydają się uporządkowane i rozplanowane z dużą konsekwencją.
W centrum znajduje się reprezentacyjny pawilon administracyjny, a od niego rozchodzą się kolejne części kompleksu, tworząc czytelny, niemal symetryczny układ.
Budynki wzniesiono z czerwonej cegły i ozdobiono ceramicznymi detalami. Na elewacjach można zobaczyć mozaiki, rzeźby i herby związane z historią miejsca oraz jego fundatorami, a nad wejściami pojawiają się także postacie świętych – patronów poszczególnych pawilonów.
Charakterystycznym elementem są kopuły pokryte kolorowymi płytkami ceramicznymi. W słońcu odbijają światło i sprawiają, że cały kompleks wygląda zaskakująco lekko.
Czerwona cegła, kolorowa ceramika i zieleń ogrodów tworzą razem bardzo spokojny krajobraz. W słoneczny dzień wszystko wydaje się tu jasne i pełne światła.
Dopiero podczas zwiedzania odkrywamy, że kompleks ma też drugi poziom. Pod budynkami biegnie sieć podziemnych korytarzy, które łączyły poszczególne oddziały i pozwalały przemieszczać się między nimi bez wychodzenia na zewnątrz.
Jak wygląda zwiedzanie dziś
W 2009 roku działalność mieszczącego się tutaj szpitala przeniesiono do nowego, współczesnego budynku znajdującego się tuż obok.
Historyczny kompleks odrestaurowano i udostępniono do zwiedzania.
W kilku budynkach można zobaczyć odtworzone wnętrza dawnych sal z ustawionymi łóżkami i podstawowym wyposażeniem. W innych przygotowano wystawy poświęcone historii tego miejsca – ze starymi fotografiami, dokumentami i materiałami archiwalnymi.
Zachowało się też wiele elementów dekoracyjnych: witraże, ceramiczne okładziny ścian, malowane sufity i mozaiki.
Nie wszystkie budynki można zwiedzać, ponieważ część z nich pełni dziś inne funkcje. W kompleksie mieszczą się instytucje badawcze i organizacje międzynarodowe, a niektóre przestrzenie wykorzystywane są także do organizacji konferencji i wydarzeń.
Mimo to spacer po Sant Pau wciąż pozwala dobrze poczuć charakter tego miejsca i wyobrazić sobie, jak wyglądało ono w czasach, gdy pomagano tu ludziom wracać do zdrowia.
Powód, żeby wrócić
Sant Pau wciąż pozostaje jednym z tych miejsc, które łatwo przeoczyć.
A szkoda, bo należy do najbardziej wyjątkowych w całym mieście.
Trudno tu nie zauważyć niezwykłego połączenia pomysłu, architektury i piękna przyrody – a wszystko to w ciszy i spokoju, choć to sam środek Barcelony.
Myślę, że jeśli ktoś był już w Barcelonie, a nie zobaczył Sant Pau, ma dobry powód, żeby kiedyś tu wrócić.
Warto wiedzieć
📍 Adres
Recinte Modernista de Sant Pau
Carrer de Sant Antoni Maria Claret 167
08025 Barcelona, Hiszpania
🕘 Godziny otwarcia
kwiecień – październik: 9:30-18:30
listopad – marzec: 9:30-17:00
ostatnie wejście: 30 minut przed zamknięciem
🎟 Ceny biletów
zwiedzanie indywidualne:
bilet normalny: 18 €
bilet ulgowy: 12,60 €
dzieci do 12 lat: bezpłatnie
⏱ Czas zwiedzania
Na spokojny spacer po całym kompleksie warto przeznaczyć około 1-1,5 godziny.
🌍 Ciekawostki
📏Recinte Modernista de Sant Pau zajmuje teren około 9 hektarów i należy do największych zespołów architektury secesyjnej w Europie. Uznaje się go za największy na świecie zespół architektury katalońskiego modernizmu.
🏛 Kompleks składa się z 27 pawilonów, rozplanowanych wśród ogrodów i połączonych siecią podziemnych korytarzy.
☀️ Pawilony ustawiono względem stron świata w taki sposób, by sale chorych były dobrze doświetlone naturalnym światłem.
👩⚕️ Kompleks zaprojektowano z myślą o około 1000 pacjentach przebywających tu jednocześnie.
🏗 Autor projektu Lluís Domènech i Montaner zmarł w 1923 roku, kilka lat przed ukończeniem całego kompleksu.
💰 Budowę nowego szpitala umożliwił ogromny zapis testamentowy katalońskiego bankiera Paua Gila, który przeznaczył swój majątek na stworzenie nowoczesnej placówki medycznej dla mieszkańców Barcelony.
🎵 W 1997 roku kompleks został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, razem z innym dziełem tego samego architekta – Palau de la Música Catalana w Barcelonie.
